بازنشانی گذرواژه

ثبت نام املاک
برای فعال کردن زوم کلیک کنید
بارگیری نقشه ها
ما هیچ نتیجه ای پیدا نکردیم
نقشه باز
جستجوی پیشرفته
Your search results
1400/07/10

بازار خوی ، دومین بازار تاریخی ایران

بازار خوی

بازار خوی ، بازاری عظیم و تاریخی است که ساخت آن از دوره صفویه پایه‌گذاری شده و در دوره‌های بعد به سازه های آن اضافه و این بنا تکمیل شده است. قدمت این بازار به بیش از ۳۰۰ سال می رسد که از لحاظ وسعت نیز دومین بازار بزرگ تاریخی ایران است. بازار ((خوی )) در فهرست آثار ملی ایران به عنوان یکی از بنا های تاریخی این شهر ثبت شده است.

بازار خوی

بازار خوی

 

شهر خوی در گذشته تاریخی خود به جهت قرار گرفتن در مسیر جاده های معروف بازرگانی مانند مکه یولی (جاده مکه) ، جاده ابریشم ( ایپک یولی) و راه طرابوزان به جلفا به شکل یک مرکز اقتصادی مهم در آمده بود. به همین دلیل هم از اواخر قرن 12 هجری یعنی دراواخر دوران صفویه رونق این تمدن هفت هزار ساله به اوج خود رسید.  در همین زمان در این شهر کاروانسرا های متعدد جهت تخلیه کالا و استراحت بازرگانان و بازاری بزرگ جهت دادوستد کالاهای مختلف ایجاد شد اما به تدریج به دلایل سوانح طبیعی و انسانی این شهر کهن رو به نابودی رفت و اکنون شهری نو در آن ساخته شده است.

 

مکان بازار ( آدرس دقیق )

این بازار در چهارراه مرکزی کنونی شهر و در ضلع جنوب شرقی آن قرار گرفته و در راستای خیابان‌های انقلاب و طالقانی گسترده شده است. در انتهای بازار یک دروازه بزرگ به نام دروازه سنگی ( قالا قاپیسی ) واقع شده که تنها دروازه ی باقی مانده از شهر کهن خوی و حصار دور آن است. البته در ساختار جدید شهری به دلیل عبور جاده از میان بازار قسمتی از آن تخریب شده و قسمتی که دروازه سنگی دران است از راسه اصلی بازار جدا گشته است. در بازار خوی در طول زمان دخل و تصرف های زیادی صورت گرفته که شکل آن را تغییر داده است اما آن قسمت از بازار که باقی مانده هنوز هم با ارزش و قابل توجه است.
راسته بازارهای سرپوشیده ، چهارسو های ساده و خوش ترکیب ، کاروانسراهای بزرگ ، شکل و فرم زیبایی را به این مکان تاریخی داده است.

آدرس دقیق بازار خوی

آدرس دقیق بازار خوی

 

تاریخ بازار خوی

احداث اصلی سازه ی این بازار در دوره‌های صفویه و زندیه پایه‌گذاری شده است . طبق کتیبه ای که در گنجینه موزه خوی نگهداری می شود این بازار در زمان (( شاه طهماسب )) ساخته شده و پس از آن در دوران قاجار به دستور (( عباس میرزا نایب السلطنه )) تغییراتی در این مکان انجام شده و آن را گسترش داده اند. این اقدامات هم توسط (( امیر احمدخان دنبلی )) حاکم وقت خوی که نقش بسزایی در عمران و آبادانی آن زمان خوی داشته ،انجام شده است. به عقیده بسیاری از مورخان و جهانگردان بازار خوی بعد از بازارهای تبریز، شیراز و کرمان یکی از زیباترین بازارهای ایران از نظر ساخت و معماری است.

یکی از تجارت های مهم در بازار قدیمی خوی این بود که نفت با شتر از طریق جاده ابریشم از ((قفقاز)) به بازار خود منتقل می شد و از این بازار آن را به بازارهای تبریز و ارومیه صادر می گردند.

شکل و ساختار بازار خوی

بازار دارای فرم مستطیلی است. البته تعداد زیادی از راسته بازارها و کاروانسراها و دیگر واحدها بعداً به آن اضافه شد که کمی آن را از حالت اولیه خارج کرده. اما همین تعداد فضای سرپوشیده و چهارسو های باقیمانده دارای اتصال منظم است و در کل معماری آن از تناسب و هماهنگی زیبایی برخوردار است. این بازار به مانند دیگر بازارهای کشورنیست . بازار های اصفهان، کرمان و اراک دارای گچ بری ها، تزئینات و کتبیه های زیباییست اما بازار خوی ساده شده شده و فقط در بعضی از قسمتها به خصوص چهارسو ها نظم و زیبایی خاصی دررگه چینی آجرهای آن به کار رفته است.

بازار خوی

بازار خوی

 

متاسفانه در دهه های اخیر به علت نوسازی و گسترش شهر خوی دخل و تصرفاتی در بازار خوی انجام شده است. این بازار عظیم در گذشته شمال و جنوب شهر را به هم متصل می کرده. سنگفرش زیبایی نیز کف بازار را می‌پوشاند که آب شرب بازار توسط یک لوله از وسط آن می‌گذشته است. فاضلاب شهری هم که در بازار و کوچه‌های اطراف آن وجود داشته نیز یکی از قدیمی‌ترین فاضلاب‌های سطح ایران است.

این بازار تقریباً با راسته بزرگی از شمال به جنوب به طول ۷۰۰ متر کشیده شده. از جنوب و از دروازه سنگی (قالاقاپیسی) شروع می‌شود و در شمالی‌ترین نقطه به مسجد سیدالشهدا ختم می گردد. البته در سال ۱۳۱۰ خیابان انقلاب فعلی مسجد را از بازار جدا کرده است. درست در نقطه وسط بازار هم یک گنبد بزرگ به قطر تقریبی ۱۰ متر به نام ((پای چراغ)) قرار گرفته که ساختار ساده و زیبایی دارد. بازار خودی علاوه بر راسته ی اصلی خود ، شاخه های فرعی نیز دارد که به صورت قرینه روبروی هم قرار گرفته اند و طول هر یک 150 متر است.

اطلاعاتی از زبان (( ابراهیم متولی )) پژوهشگر و باستان شناس اهل خوی

در دوره های ایلخانی ، صفویه و قاجار ضرب سکه‌های طلا ، نقره و مس در بازار انجام میشد که نشان از رونق تجارت در این بازار و کل شهر خوی داشت. همچنین به دلیل قرارگیری خوی در مسیر جاده ابریشم بازار خوی یکی از مراکز تجاری مهم در کشور بود که روزانه صدها بار شتر به این بازار وارد و از آن صادر می گردید مخصوصاً در اوایل دوره قاجار که اوج دوران تجارت بازار تاریخی خوی محسوب می‌شد.

بازار خوی

بازار خوی

 

خوی شهر زلزله خیزی است و بر روی گسل قرار گرفته. به همین دلیل بازارش نیز چندین بار بر اثر زلزله تخریب شده است. علاوه بر آن قسمت هایی از این بازار یک بار در زمان قاجار و یک بار در سال ۱۳۳۹ بر اثر آتش سوزی از بین رفت ( بازار سبزی فروشان به طور کامل تخریب شد) . ولی هر بار مورد مرمت قرار گرفته و شکل اصلی خود را از نظر معماری و اقتصادی تا به امروز حفظ کرده است. بازار خوی هنوز هم یک مرکز تجاری مهم برای صادرات محصولاتی نظیر فرش ، پشم و خشکبار است و خرید و فروش دیگر محصولات در آن هوز هم پر رونق است.

این پژوهشگر در مورد مساجد موجود در بازار هم تحقیقات جالبی دارد؛

در بازار خود چندین مسجد بزرگ وجود دارد که هر مسجد را هیئت امنای صنفی مخصوصی اداره می‌کردند و مسجد محلی می شد برای اینکه کسبه ی این صنف ها در آن جمع شوند و تصمیمات قیمت گذاری محصولات خود را در آن انجام دهند. این تقسیم‌بندی صنفی به این شکل بود که ((مسجد حجتیه)) برای صنف دباغان ، فرش فروشان ، قصابان و فرش فروشان ، ((مسجد حاجی بابا )) برای صنف خشکبار ، عطاران ، زنبورداران ، (( مسجد ملاحسن)) برای آهنگران ، مسگران و چاقوسازان و درنهایت مسجد ((سیدالشهداء)) مسجد جامع شهر بود که برای نماز جمعه و مسائل عمومی شهر استفاده می شده است.

اگر قصد سفر به خوی و بازدید از بازار خوی را دارید ، وبسایت قصریاب شما دوستان عزیز را در جهت اجاره سوئیت در خوی یاری خواهد کرد تا از فاصله دور و به آسانی ارزان ترین سوئیت ها را در خوی رزرو کنید و دیگر دغدغه ی اسکان یابی در شهر مقصد را نداشته باشید.

دسته بندی: دسته‌بندی نشده

پاسخ دهید