بازنشانی گذرواژه

ثبت نام املاک
برای فعال کردن زوم کلیک کنید
بارگیری نقشه ها
ما هیچ نتیجه ای پیدا نکردیم
نقشه باز
جستجوی پیشرفته
Your search results
1398/12/04

جاذبه های گردشگری شهر زنجان

جاذبه های گردشگری شهر زنجان
گنبد سلطانیه زنجان
بقعه ی چلبی اوغلو
مسجد خانم زنجان
بقعه ی قیدار نبی
حسینیه اعظم زنجان
موزه رختشوی خانه
موزه باستان شناسی و مردان نمکی زنجان
دژ بهستان
پل های تاریخی زنجان
شهرهای نزدیک زنجان
بقعه امامزاده زیدالکبیر
مسجد سجاس

گذری بر تاریخ شهر و جاهای گردشگری شهر زنجان

در شمالغرب فلات مرکزی ایران با وسعت 22164 کیلومتر مربع و با جمعیتی در حدود 1 میلیون نفر ، شهر زنجان با نام قدیمی زنگان همچنون نگین انگشتری 7 استان گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی و شرقی ، کردستان، همدان و قزوین می درخشد. 8 شهرستان ، 16 بخش ، 24 دهستان و 17 شهر و 210 آبادی، بسیاری از جاذبه های گردشگری زنجان را با مرکزین شهر زنجان تشکیل می دهد. این اقلیم زیبا ، دارای طبیعت دلنشین و چمن زاران دشت زنجان است. صدای قوم مغول که از آن سوی خوارزم برخواست تا خاک ایران را به توپ ببندد و از کشته، پشته بسازد ، اسبانشان را یله کنند تا وحشیانه در زنجان بچرند و زنجان خوراک دامهایشان شود ، بی گمان مزارع و چمن زارهای زنجان سبزتر ، زیباتر و پربرکت تر از مزارعشان در مغولستان بود. دشت زنجان برای آن قوم خون ریز بهشت موعود بود.

جاذبه های گردشگری زنجان

جاذبه های گردشگری زنجان

اجاره سوئیت در زنجان

حفظ هویت شهر

اینجا زنگان است که بعد از حمله اعراب به ایران زنجان نامیده شده ولی هویت خود را همانند کوه های استوار و دشت های پربارش نه به تاراج داد و نه به یغما سپرد. بسیاری از تمدن ها همچون بابل ، آشور ، بین النهرین و مصر در گذر زمان و تاجار اقوام مختلف بر باد شدند و از یادها رفتند. اما در این سرزمین خدایی ، گنجینه ای است با نام هویت ایرانی که هیچ نیروی دیگری قادر به سلطه بر آن نبوده است. از روزگار اسکندر مقدونی ، عرب ، تاتار و مغول ، هرکه به اینجا برای شبیخون آمد ، یا در باد و غبار گم شد و یا ماند و از همین مردم شد. محوطه ی وسیع 6000 ساله ی دشت زنجان با ویژگی هایی که داشت، عامل اصلی شکل گیری شهر تاریخی سلطانیه است.

گذری بر نام شهر در سیر تاریخ

بلخ اگر به بزرگی ابن سینا ببالد یا شیراز اگر به ملاصدرا فخر کند، زنگان و سهرورد به تو خواهد بالید که مکتب تو از اینجا و از این روستا برخواست و جهانی را با شگفتی و تحسین مواجه ساخت ای شیخ شهاب الدین سهروردی. بنیاد شهر زنگان یا زنجان را از اردشیر بابکان سردودمان ساسانیان می دانند و نام نخستین ان را حمدالله مستوفی تاریخ نگار نامدار شهین یاد کرده است. در لغت نامه ی دهخدا هم همین واژه آورده شده است. شهین نام پیشین شهر زنگان است و معرب آن زنجان است و گویند که این شهر را اردشیر بابکان بنا کرده است. شهر زنجان در دره ی زنجان چای از شاخه های قزل اوزن قرار گرفته است. در دوره ی هخامنشیان گویا منطقه ی زنجان جزو سرزمین آتروپاتن یا آذربایجان کنونی بوده است.

نام دیگر دشت زنجان خمسه است. اطلاق این کلمه به منطقه، در منابع و متون به اواخر دوره ی قاجاریه ظاهر شده است. در مورد وجه تسمیه ی آن ، 2 نظر می توان مطرح کرد. نظر نخست به علت استقرار طوایفی از ایلات 5 گانه در این منطقه بوده است. نظر دیگر این است که این منطقه از 5 بلوک ابهر رود، زنجان رود ف سجاس رود ، خرا رود و ایچ رود تشکیل یافته است.

زبان مردم شهر زنجان

مورخین و جغرافی دانان زبان مردم زنجان را تا قرن ششم هجری پهلوی دانسته اند. نظیر ابن خرداد ، حمدالله مستوفی ، شمس غیث رازی و دیگران. اما با ورود ترکان مغول از قرت 5 هجری، رفته رفته تعداد ترک ها در این منطقه زیاد شدند به طوری که اقوام ترک و زبان بسیار زیبا و غنی ترکی که یکی از زبان های کامل و مطرح در دنیای زبان است ، جای پهلوی را گرفتند. اینجا، این خطه ی خدایی با این روح اهورایی ، زنگان در قلب ایران است. فرهنگ و معنویت این سرزمین کهن سال از دیرباز تا کنون و از اکنون تا آینده ی دور، سندی بر هویت ملتی است که هیچ نیروی خارجی قادر به سلطه ی فرهنگی بر آن نبوده است. زخم های این وطن کهن بسیار از بی شماران است اما هزاران مرهم تا کنون زخم های آن را بهبود بخشیده است.

پوشش گیاهی استان

پوشش گیاهی منطقه که جلوه ی بسیار زیبایی به جاذبه های گردشگری زنحان بخشیده است ، از جنگل و چراگاه هایی با مناظر و چشم اندازهای زیبا تشکیل یافته است. جنگل های استان بیشتر در مناطق کوهستانی و در همسایگی استان سرسبز و زیبای گیلان است که در آنها می توان آوای خوش گیله مردان را شنید.

گنبد سلطانیه زنجان

گنبد سلطانیه زنجان

نگین فیروزه ای این دشت ، گنبد سلطانیه است که مهمترین در بین جاذبه های گردشگری زنجان است. گنبد سلطانیه به عنوان شاهکاری از هنر معماری ایرانی دوره ی ایلخانی، به بلندای تاریخش لبریز قصه، حکایت و روایت است. تاریخ موغول و ایلخانیان فقط تاریخ جنگ و کشت و کشتار نیست بلکه روایت به زانو در آمدن مغول در برابر فرهنگ و تمدن ایرانی است که نمونه ای از آن در گنبد سلطانیه متجلی شده است. ارتفاع گنبد سلطانیه 48 متر است که معماری کلیسای سانتاماریادلفیوره ی فلورانس ، از همین گنبد تاثیر پذیرفته است. این عمارت را سلطانی از صحراگردان فلات های دور، ساخته است که از شراره های خشم ، نفرت ، خود و شمیر آمده بود. در ابتدا مردمی را به بند کشید و بنده ی خود ساخت. دیری نپایید که خدابنده شد. 13 سال ایلخان مغول بود.

 

ساخت بنای گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه به دستور سلطان محمد خدابنده طی 10 سال از 7030 تا 713 قمری توسط 3000 نفر ساخته شد و در حصار ارگ سلطنتی محصور شد. ارادت سلطان محمد خدابنده به ساحت شریف و مقدس حضرت علی بن ابی طالب (ع) به حدی بود که در سفری به نجف اشرف به ذهنش خطور کرد که ای کاش می توانست و قادر بود تا مقبره علی بن ابی طالب را به اینجا منتقل کند.

آرزویی که حسرت آن تا پایان عمر در دل خان مغول ماندگار شد. چراکه علمای نجف او را از چنین اقدامی منع کردند. گنبد سلطانیه مجموعه ای بینظیر از اصیل ترین هنرهای ساختمانی ایران زمین بر روی دیوارهای داخلی این بنا است. طرح هایی به خط بنایی با ترکیب کاشی های آبی رنگ و آجر ، کلمات الله ، محمد و علی و ترکیب پیچیده ی هندسی از کلمه ی علی ساخته شده است. گنبد سلطانیه دارای عظمت و معماری پیچیده ای است. همهی کارشناسان معماری و باستان شناسی ایران و جهان بر منحصربه فرد بودن آن اذعان دارند.

بقعه ی چلبی اوغلو

500 متر دور تر از جنوب غربی سلطانیه بر سر راه خدابنده به بقعه ی چلبی اوغلو که از مریدان محبوب مولانا جلال الدین بلخی نسبت داده اند و امروزه در زمره یکی از جاذبه های گردشگری زنجان به حساب می آید ، می رسیم. سلطان محمد خدابنده به سلطان چلبی دل یست و از وی خواست تا با سلطانیه زنجان بیاید و در این مکان اقامت کند تا جان و روح و روان او از انفاس خوشش معطر شود.

بقعه ی چلبی اوغلو

بقعه ی چلبی اوغلو

مسجد خانم زنجان

این مسجد در محله ی فخیم الدوله ی زنجان است و نمادی از باور و اعتقاد درونی و بیرونی زنان بزرگی است که در این خاک خدایی مردان بزرگی را دامان پرمهر و با تقوای خود پرورده اند و به ایشان شیر ایمان از شیره ی جان خورانده اند. مسجدی فاقد گنبد با 2 مناره ی بسیار زیبا که ساخت آن در سال 1322 هجری قمری آغاز گزدید و بانی خلق این اثر زیبا در زمره ی جاذبه های گردشگری زنحان ، بانوی بزرگواری به نام جمیله ی ذولفقاری دختر حسین قلی خان نظان الاداره است که با عنوان مسجد خانم شهره است.

خانم جمیله ذولفقاری به موجب وقف نامه ای در سال 1326 هجری قمری ، پیش از آنکه بنای مسجد به پایان برسد، تولیت آن را به خانم قمر خاتون سپرد. بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با 2 مناره کوتاه ، شبستان تابستانی و زمستانی ، حجره های متعدد جهت سهولت سکونت طلاب دینی و تزئینات کاشی کاری و گچبری است. تزئینات روی ایوان ها و مناره ها به سبک معماری دوره قاجار و بیشتر با استفاده از رنگ های زرد ، سیاه ، فیروزه ای و سفید صورت گرفته است.

مسجد خانم زنجان

مسجد خانم زنجان

مسجد خانم در گذر زمان

محله ی فخیم الدوله در زنجان، از روزگاران پیش از آن زمان که بنیان مسجد خانم در این محله باصفا پی ریزی می شد، محله ای اصیل از محلات شهر بوده است که در دوران قاجار و بعد از آن از اعتبار و منزلتی برخوردار بوده است. بنای مسجد با این سبک و معماری زیبا با حوض و حیاط و سبزه و بلبل و درخت ، انگار باغ دلگشای محله ی فخیم الدوله است. به گونه ای که جدا از اوقات شرعی برای برپایی نماز اهل محل ، میعاد گاه زیبا و مصفا و با معنویتی برای ساکنان این محله بوده است.

زنان و دختران شهر در این مسجد سواد قرآنی می آموخته اند و اهل محل در آمد و شد به صورت مداوم مسائل و مشکلات و پرسش های خود را با اهل فضل و دانایی در میان می گذاشته اند. در زنجان هر محله ای دارای یک مسجد است که ساکنانش بیاییند و سر بر سجده بگذارند و ستایشی به در گاه الهی به جای آورند. بیش از 200 سال از عمر این مسجد می گذرد و نسل ها ، نسل اندر نسل ، پسران با پدران و دختران با مادران در اینجا بزرگ شده اند ، زیسته اند و نماز صبح و ظهر و عصر و عشا را به پا داشته اند و پیر شده اند.

بقعه ی قیدار نبی (ع)

در منطقه ی فیدار زنجان قبر مطهر قیدار نبی ، جد مکرم نبی اکرم اسلام (ص) آرمیده است. در لغت عبری ، قیدار به معنی بنده ی خداوند است. برادران حیفا که پسران قحطان بن عامر بودند ، بر طبق سنت عرب که اغلب از یک نقطه به نقاط و اقلیم های خوش آب و هوای دیگر کوچ و مهاجرت می کردند ، به سرزمین یمن مهاجرت کردند و آنجا را مالک شدند و در سرزمین طعامه با اسماعیل پسر ابراهیم همسایه شده و با مسالمت با یکدیگر می زیستند. اسماعیل با حنفا ازدواج کرد که از وی 12 پسر به جهان آمدند. تاریخ به روایت یعقوبی بر این باور است که قیدار بزرگترین پسر از 12 پسر اسماعیل بن ابراهیم نبی (ع) هستند. در واژگام طبری، قیدار به معنی بنده ی خداست. برخی نوشته ها هم قیدار نبی را دومین فرزند حضرت اسماعیل (ع) ذکر کرده اند.

اسماعیل پسر هاجر، در 130 سالگی رخت از جهان بر بست و قیدار جانشین پدر شد و مردم را به توحید دعوت کرد. پدر مشهورترین فرد قبایل عرب بود و سرزمین او نیز قیدار نامیده می شود. هماره شبانان و چادرنشینان بودند و در جنگ ها در استفاده از شمشیر و کمان مهارت داشتند. بهت النصر به خاکشان لشکر کشید و آن را ویران کرد و بر ایشان تنگ گرفت. ای بسا همین واقعه موجب مهاجرت قیدار نبی به زنجان بوده باشد.

بقعه ی قیدار نبی (ع)

بقعه ی قیدار نبی (ع)

ساخت و تجدید بنای بقعه ی قیدار نبی

این بنا از میراث های فرهنگی و جاذبه های گردشگری زنجان است که در سال 719 هجری قمری به دست همسر قازان خان ایلخانی ، بقعه ی آن تجدید بنا شده و سپس گنبد آن در سال 751 هجری قمری به دست استاد تیمورخان سلطانیه ای احیا و در قرن 11 هجری قمری گچبری شده است. این بنا در زمینی به مساحت 1.5 هکتار، در منطقه ی کوهستانی واقع و در تمام فصول سال زائران به زیارت آن می آیند. در تاریخ یعقوبی آمده ، پس از وفات حضرت اسماعیل در 130 سالگی و دفن او در حجر کعبه در شهر مکه حضرت قیدار جانشین پدر می شود و مردم را به توحید دعوت می کند.

تاریخ روایت می کند که بلغارخاتون همسر قازان خان شبی در خواب صدایی شنیده که گفت برای حضرت قیدار نبی ، مرقدی بنا کن. این خواب 3 شب تکرار شد و صبح روز چهارم، بلغار خاتون فروان داد تا کارگزاران و خدمتگزارانش به سمت مزار حضرت قیدار نبی حرکت کنند و از همان روز کار احداث مرقد آغاز شد. پس از چندی یک مدرسه ی علمیه در کنارش پدید آمد و دیری نپایید که مسجد جامع نیز به این مجموعه پیوند خورد.

شواهد و استنادات قبر قیدار نبی در این بقعه

65 تن از علمای تراز اول از جمله آیت الله مرعشی نجفی ، انتساب این مقبره به قیدار نبی را تایید کرده اند. از آیت الله مرعشی نجفی نقل شده است : بسمه تعالی. نظر به تحقیقات و عده ای از محققین، در این امور مسلم می باشد که مدفون در این نقطه و بنای شریف، جناب قیدار جد رسول اکرم (ص) می باشد.

 نوع اسکلت بنا آجری و مربعی شکل است. طول آن 14.5 و عرض آن 8.30 متر است. این بنا از 3 بخش تشکیل یافته است و بخش نخست آن به عنوان فضای مقدماتی ورودی تعبیه شده است. و سپس 2 بنای گنبد دار پشت سر هم قرار گرفته اند. شبستان اصلی آرامگاه است که مقبره ی مطهر در آن قرار دارد و بر فراز آن گنبد زیبایی به شکل 2 پوششی استوار شده است.

حسینیه ی اعظم زنجان

از گذشته فقیر و غنی در این مسجد در یک صف برای نماز می ایستاده اند و از این مکان تمام اخبار به سایر نقاط شهر مخابره می شده است. مسجد جامع به عنوان محوری ترین بنا در بافت قدیمی زنجان ، یکی از عینی ترین معماری های سنتی موجود در زنجان است که به عنوان ستون فقرات ، قلب تپنده و مهمترین جاذبه های گردشگری زنجان است.

حسینیه ی زنجان بعد از کعبه در شهر مکه ی عربستان ، بزرگترین قربانگاه در جهان است. همه سال در ایام محرم، 12000 نفر در این مسجد کمر همت و کمک می بندند و به خدمت مردم و عذاداران می پردازند. مسجد جامع زنجان معروف به مسجد سید، از بناهای قدیمی و معروف شهر زنجان در بافت قدیمی و تاریخی شهر قرار گرفته است. این مسجد همچون همه ی مساجد شهرهای ایران در کنار بازار قدیمی شهر ساخته شده است و ضلع غربی به بازار قیصریه از ضلع شرقی به معبر معروف به کوچه ی سید و از سمت شمال به خیابان امام و سبزه میدان مرتبط است. این مسجد بر اساس پلان مساجد 4 ایوانی ساخته شده و طبق معمول ایوان ورودی مقابل شاه نشین گنبد دار قرار داده شده است.

حسینیه اعظم زنجان

ساخت بنا

مجموعه ی مسجد و مدرسه ی سید توسط عبدالله میرزا دارا پسر یازدهم فتحعلی شاه قاجار که در 13 سالگی به حکومت زنجان رسید در سال 1242 هجری قمری احداث گردیده است. این مسجد 48 متر طول و 36 متر عرض دارد. در ایوان های شرقی و غربی، 116 حجره به صورت قرینه و در قسمت شمالی نیز 6 حجره جهت استفاده ی طلاب دینی ساخته شده است.

این مجموعه ی تاریخی که در شمار زیباترین و بزرگترین مساجد و مدارس زنجان است، یکی از بناهای ارزشمند بر اساس طرح مساجد 4 ایوانی است. در سطوح ایوان های شمالی و جنوبی تزئیناتی همچون خط بنایی و نگاره هایی با تکنیک کاشی هفت رنگ به سبک هنری دوره قاجار و بیشتر با استفاده از رنگ های سیاه و زرد به چشم می خورد. خاندان حسینی زنجانی، از آن زمان تا کنون، تولیت مسجد را بر عهده دارند. این مسجدر که در قلب بافت قدیمی شهر و در مناسبترین مکان قرار گرفته در دوران زندگی بانی آن به نام های مسجد دارا ، مسجد سید ، مسجد سلطانی و مسجد جمعه خوانده می شد.

شبستان گنبد دار فضایی به عرض 7 متر و 90 سانتی متر و طول 8.5 متر است که بدون واسطه در پشت ایوان جنوبی قرار دارد. بر فراز این شبستان گنبد عظیمی با دیواره های سنگی با ضخامت 20 متر و 30 سانتی متر استوار شده است.

موزه رختشوی خانه

گنجینه ی گرانبهایی از موزه ها جاذبه های گردشگری زنجان در داخل شهر قرار دارند. زنجان شهری سرشار از اشیای مطعلق به پیش از تاریخ و دوره های تاریخی است. اما این موزه ی منحصر به فرد که به رختشویخانه معروف است، تنها در زنجان امکان احداث یافته است. در سرما و یخبندان زمستان به مکانی مطمعن و عام المنفعه که زنان زنجان می توانستند در فصول مختلف سال بدون آنکه دیناری بپردازند، رخت های خود را در آن بشویند و از سرما و یخبندان در امان باشند. بانی این بنا که اینک موزه ی مردم شناسی است، دو برادر معمار بودند و ساخت این بنا در دوران مرحوم توفیقی نخستین شهردار زنجان صورت گرفته است.سال 1345 قمری بود که زمینی وسیع از سوی علی اکبرخان توفیقی خریداری و به دست دو برادر در یک منطقه ی پرجمعیت و مسکونی در قلب بافت قدیمی شهر زنجان ساخته و پرداخته شد.

کاربرد این نگین جاهای گردشگری شهر زنجان

چه مادران که تشت رخت به دست از کوچه های سرد زمستان، زیر بارش برف در یخبندان و از میان کولاک برف و باد و بوران گذشته اند تا به رختشوی خانه بیایند تا کنار این حوضچه ها کنار دیگر زنان و مادران بنشینند، سیمای خود را در آیینه ی آب بنگرند و با چنگ زدن به رخت های فرزندانشان نقش مادرانه ی خود را اینجا ایفا کنند. رخت ها را باید با چوبک و صابون می شستند ، تمیز می کردند و آب می کشیدند ، میچلاندند و می تکاندند و روی طناب می آویختند. قطره قطره جانشان می چکید با دلشوره و التهاب و اضطراب و صبوری می کردند تا نم از رخت ها پر کشیده باشد.

به راستی بهشت چرا زیرپای مادران نباشد؟! بنای رختشوی خانه در گودال بابا جهان در قلب شهر در کوچه ی فرهنگ خیابان سعدی است. سبک و سیاق معماری این بنا را می توان به اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره ی پهلوی نسبت داد. هدف از ساخت این رختشوی خانه تامین امنیت و آسایش زنان در یک محیط سرپوشیده بوده است.

موزه رختشوی خانه

موزه رختشوی خانه

معماری داخلی رختشوی خانه

طراحی و اجرای معماری فضای داخلی رختشوی خانه، دورنمای بسیار زیبایی دارد. سالن آن با 11 ستون به صورت قرینه به 2 قسمت تقسیم شده است. این سالن با فضایی در ابعاد 13 متر و 70 سانتی متر در طول 62 متر و مساحت زیربنای 850 متر مربع برخوردار است. فاصله ی ستون هایی که به صورت قرینه سالن را به 2 قسمت تقسیم کرده اند، در جهت قرینه از 4 واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل حوضچه ها تشکیل شده و حدود آن را سنگ های حجاری شده از هم جدا می کنند.

فضای بیرونی رختشوی خانه

حیاط رختشوی خانه به شکل مستطیل به میزان 400 متر مربع ، شاما درختکاری و فضای سبز و اعیانی آن در قسمت شمالی محوطه به مقدار 60 متر مربع است. بنای رختشوی خانه دارای بار فرهنگی است و به سبک معماری شناخته شده در زنجان احراز شده است. درود به روح بلند علی اکبرخان توفیقی که بنای این رختشوی خانه را نهاد و درود به روح 2 معمار برادر به نام مشهدی علی معمار و مشهدی اسماعیل بنا که چنین یادگار ارزشمند و ارجمندی ، با قیمت ، با غیرت و دانایی ایشان ساخته شد. تا این ملت پیوسته به پیشینیانش ببالد و به ایشان فخر کنند.

مادر گرانبهاترین جواهر زندگی هر بشر و والا مقام و بهشتی آدمی است که بر روی زمین عزیزترین و در پیشگاه الهی والامقامترین است. ملت ایران به افتخار تمام افرادی که به مقام مادران و آسایششان در هر نقطه از سرزمینمان کاری انجام داده باشند یک صدا درود می فرستند.

موزه باستان شناسی و مردان نمکی زنجان

در زنجان 8000 اشیای تاریخی در موزه ها نگهداری می شود و 1700 اثر تاریخی چشم را خیره می کند که 711 اثر تاریخی مهم تا کنون ثبت شده است. این آثار خود اعتبار فراوانی به جاذبه های گردشگری زنجان بخشیده اند. شگفت انگیزترین یافته ها در سال 1372 در روستای چهره آباد توسط کارکنان معدن نمک و به طور کاملآ اتفاقی صورت گرفت. از همان سال کاوش ها تا کنون ، جسد 6 مرد نمکی کشف شد که کاملترین آن مربوط به نوجوان 16 ساله ی متعلق به 2400 سال پیش است که در موزه ی زنجان نگهداری می شود. آیا شواهد گویای آن نیستند که بین صیادان نمک در پی تصرف معادن نمک، پیکاری خونین صورت گرفته و پدر و پسری قربانی شده و مردان دیگری نیز به مدد گرز و ابزارهای جنگی دیگر به قتل رسیده باشند؟

موزه باستان شناسی و مردان نمکی زنجان

موزه باستان شناسی و مردان نمکی زنجان

قدمت مومیایی مردان نمکی

قد این مویایی 170 تا 175 سانتی متر و بر گوش هایش حلقه هایی فلزی آوزینان است. از ویژگی های بارز این مویایی قدیمی، لباس کاملی است که بر تنش است. این لباس از بالاپوش، یک شلوار و کفش چرمی تشکیل شده است. هنگام کشه اجساد مومیایی مردان نمکی در معدن نمک روستای چهره آباد، تکه هایی از لباسشان نیز با عمری در حدود 1500 سال پیدا شد. مطالعات باستان شناسان نشان می دهد که بافت این پارچه ها از الیافی خاص و قدمت آن به دوران هخامنشیان باز می گردد که پوشش معمول و متداول مردم آن روزگار بوده است.

در میان انگشتانش و دستی که به سوی آسمان گرفته، می توان پیامی را به خوبی دریافت کرد. آیا در زمان مرگش توسط قاتلان یا صیادان نمکزار یاری می طلبیده است؟ چه ارتباطی بین این نوجوان 16 ساله ی عصر ساسانیان با جسد نمکی مردی 40 ساله که از طریق ضریاتی سنگین و مهلک، صورت و فک او متلاشی شده است وجود دارد؟ آیا این دو پدر و پسری بوده اند که بر اثر پیکار بر روی تصاحب نمک بیشتر در معدن با صیادان دیگر در یک جنگ و کشتار جمعی کشته شده اند؟

اشیای موجود در موزه

موزه ها تنها جای اشیای تاریخی تمدن ها نیستند. کاسه های سفالی، ظروف، کوزه ها، کفش ها و ابزاری همچون نیزه و تیر و خنجر و شمشیر ، گوشواره ها ، دست نبندها ، سینه ریزها و خلخال ها و حتی سکه های مسی ، مفرقی ، نقره و طلا در کاوش های کاوشگران از اعماق خاک کشف شده اند ، همه نشانه هایی از سبک و نحوه ی زندگی پیشینیان در عصرهای گذشته اند. این ها همه نشان می دهند که چگونه می زیسته اند، مناسبت هایشان چه بوده ، ارتباط و روابطشان با سایر اقوام به چه منوالی بوده و هنر به چه شکلی در تمدن های مختلف در سراسر دنیا به وجود می آمده و تفاوت هنر بین النهرین با فلات ایران و با هنر پدیده آمده در مصر و هند و یونان باستان در چیست.

موزه ها نه تنها محافظ و نگدارنده ی اشیا ، ابزار و آلات و اسناد مکتوب هستند، بلکه از طریق شناخت این رسانه ها ، حافظ و نگهدارنده ی زندگی اجتماعی مردم در دوران های مختلف تاریخی اند که غروب کرده اند. بیش از 100 سال از عمر این عمارت می گذرد. ارزشمندترین آثار تاریخی زنجان که در یاد و خاطره ی مردم جایگاه ویژه ای داشته اند در این عمارت نگهداری می شوند. این موزه از مهمترین و قدیمی ترین جاذبه های گردشگری زنجان است که از دیرباز اعتبار زیادی برخوردار بوده است.

بانی موزه

خاندان ذولفقاری از قدیمی ترین ، سرشناسترین و خوشنام ترین خانواده های زنجان هستند که در گذشته از قدرت و نفوذ بسیاری برخوردار بوده اند و محمود خان ذولفقاری فرزند ارشد حسین قلی خان دوم سردار اسعدالدوله زنجانی از منورالدوله ، دختر سلطان علی خان افخم ، نقش بسیار برجسته ای در رهایی آذربایجان عزیز از چنگال بیگانه ایفا کرده است. موزه ی ذولفقاری در یکی از محلات قدیمی شهر زنجان در ضلع شمالی مسجد جامع و سبزه میدان قرار دارد.

این بنا ساختمان اداری و مسکونی حکم ران زنجان و از مجموعه بناهای اندرونی و بیرونی و بخش های مختلفی تشکیل یافته است. از این مجموعه در حال حاضر فقط بنای بیرونی باقی مانده است که بنام محمودخان ذولفقاری شهره است و روایات حاکی از این است که توسط سردار اسعدالدوله ، پدر محمود خان در اواخر دوره ی قاجاریه بنا شده و پس از وی، محمودخان در اینجا اقامت داشته است.

دژ بهستان

باستان شناسان بر اساس پژوهش ها و تحقیقات گسترده پیشینه ی این جاذبه ی تاریخی را تا دوران هخامنشی به اثبات رسانده اند. دژ بهستان تا قرن پنجم هجری مورد استفاده قرار می گرفته است. این قلعه در شهرستان ماه نشان در کنار رودخانه ی قزل اوزن از جنله شگفتی های شهر زنجان است. این دژ سرشار از راه پله های زیگ زاگی است که روزگاری از پایین ترین ظلع شمالی آن شروع می شده و اکنون ویرانه ای بیش نیست. فضای قلعه شامل اتاق ها ، دالان ها و راه پله ها است که گاه دارای سقفی تیز و محل هایی به شکل مثلث یا مربع روی دیوارها برای گذاشتن پی سوز در گذشته بوده است.

قلعه ی بهستان این دژ شگفت انگیز که در محل به دودکش جن نیز معروف است ، در 20 کیلومتری شهرستان ماهنشان به سمت زنجان و در فاصله ی 100 کیلومتری شهر زنجان است و افسانه ی شهر ماه نشان از همین نام سرچشمه می گیرد. علت نامگذاری این دژ کهن به دودکش جن شاید به باورها و اعتقادات مردم ساکن این خطه ی کهن بازمی گردد. در واقع دودکش جن نوعی سنگ قارچی شکل است که بر اثر فرسایش به وجود آمده شبیه به مناره ای باریک و بلند است که سنگ دیگری بر روی آن قرار گرفته است.

دژ بهستان

دژ بهستان

قدمت دژ بهستان

قدمت دژ بهستان را به دوره ی سلسله ی ماد نسبت می دهند. اما قدر مسلم این است که باستان شناسان بر اساس پژوهش ها و تحقیقات گسترده ، پیشینه ی آن را تا دوره ی هخامنشی به اثبات رسانده اند. دژ بهستان تا قرن پنجم هجری مورد استفاده قرار می گرفته است. هر ساله گردشگران بسیاری برای کشف رازهای جاذبه های گردشگری زنجان در این منطقه حاضر و برای مدتی ساکن می شوند.

پل میر بهاء الدین

این پل در محور جنوبی شهر زنجان ، بر روی همین زنجان رود و در مسیر کردستان زیبا قرار دارد. طول پل 100 متر و عرض آن با احتساب جان پناه ها به حدود 6 متر می رسد. ارتفاع این پل در بلندترین سطح خود از رودخانه 11 متر می باشد و دارای 3 دهنه طاق جناحی است. پل میربهاء الدین کاملآ از آجر ساخته شده است. در نمای داخلی بزرگترین طاق این پل به خط بنایی بسیار زیبایی، تاریخ ساخت آن همراه عبارت یا علی به صورت قرینه نقش شده است. سازنده اش حاج میرزا بهاء الدین زنجانی از ثروتمندان شهر و از تجار و بازرگانان معروف خمسه ، آنرا در سال 1312 قمری بنا کرد.

پل سردار زنجان

پل تاریخی سردار در محور جنوب غربی حومه شهر زنجان بر روی رودخانه زنجان رود در سال 1333 قمری توسط ذولفقارخان اسعدالدوله پسر حسین قلی خان ساخته شده. او از متمکنین و متنفذین خمسه در عهد قاجار بود که سرکردگی برخی از امور این ناحیه نیز به وی واگذار شده بود. این پل در بالاترین سطح خود از آب رودخانه حدود 12 متر ارتفاع دارد و عرض آن حدود 6 متر است.

این پل دارای 3 دهانه با طاق های جناقی است که دهانه ی میانی از دهانه های دیگر بزرگتر است. طبیعت همیشه در طلوع و غروب خورشید بسیار زیبا است. و زمانی زبپیباتر است که دهقانان و کشاورزان و شالی کاران و باغداران ، خسته از کار روزانه با امید فرداهای بهتر و زیباتر ، باغ و دشت و جنگل و زیتون زاران را به حال خود رها می کنند تا شب بر آنها چیره شود و در کاشانه های خود خستگی را از تن خود به در کنند و خود را محیای سلامی دوباره به فردا و زندگی و حیات کنند.

شهرستان طارم

این شهرستان با زیبایی های خیره کننده ی طبیعی سرشار از جنگل ها و شالیزارها و درختان زیتون با مرکزین شهر آب بر است. طارم از شمال به اردبیل و گیلان ، از شرق به استان قزوین و از جنوب به شهر زنجان و سلطانیه متصل و نزدیک است. ناحیه ی طارم با آب و هوای خشک و نیم خشک فصول بهار و تابستان ، بهترین مکان برای گذراندن اوقات فراغت و لذت بردن از این طبیعت دلنشین و زیباهای جاذبه های گردشگری زنجان است.

شهرستان طارم

شهرستان طارم

ابهر زنجان

این شهر تاریخی از باستانی ترین شهرها و جاذبه های گردشگری زنجان است که در زمان حکومت کیانیان ساخنه شده است. حمدالله موستوفی در کتاب نزهت القلوب می نویسد که ابهر به دست کیخسرو پسر سیاوش کیانی ساخته شده است. یاقوت حموی در محکم الگلدان ، بانی شهر را داراب بن داراب بن بهمن کیانی ، داریوش سوم هخامنشی معرفی می کند. هرچه هست اما وجود آب فراوان ، هوای مناسب و زمین های حاصل خیز موجب شده که از هزاره ی سوم پیش از میلاد مسیح ، محل سکونت اقوام مختلف بوده باشد.

شهرستان خدابنده

خدابنده از شهرستان های تاریخی استان زنجان است که قدمت آن به هزاره ی 4 و 5 پیش از میلاد باز می گردد. در مورد نام خدابنده 2 روایت وجود دارد. برخی آن را برگرفته از ایل خدابنده لو می دانند که در این دیار سکونت داشته اند. روایت دیگر نام این شهر را برگرفته از نام سلطان محمد خدابنده مغول می دانند که نام محمد را بعد از قبول دین اسلام بر خود نهاده است. قیدار ، سهره ورد ، کتله خور و سجاس از مناطق تاریخی و جاذبه های گردشگری زنجان در این شهرستان هستند.

بقعه ی امامزاده زیدالکبیر

آرامگاهی در منتهی علیه شرق شهر ابهر قرار دارد که بر اساس تاریخ نسب شاهزاده ی خفته در زیدالکبیر به نخستین پیشوای مسلمانا شیعه ی جهان باز می گردد. بقعه ی امامزاده زیدالکبیر در ابهر، قداست خاصی به این شهر باستانی بخشیده است. این بقعه از معماری کم نظیری بهره مند است. برج و گنبد آن به شکل مخروط و از آجر ساخته شده و مرکب از پایه های آجری و بدنه ی مدبر است. زید الکبیر نوه ی پنجم حضرت زید شهید و شجره اش به حسن بن علی بن ابی طالب (ع) می رسد.

بقعه ی زیدالکبیر با ارتفاع 13 متر و قطر 5 متر ، با گنبدی 2 پوسته است که با گلویی مخروطی و بلند خود، تداعی برج های آرامگاهی است. این سبکی خاص از صده های سوم و چهارم هجری قمری وارد معماری ایرانی شده است. از جمله ویژگی های این گنبد، سطوح خارجی آن است که دارای کاشی های فیروزه ای مزین به طرح های هندسی است. به نظر کارشناسان، بنای 4 ضلعی به شیوه ی دوران ایلخانی است که ایوان های شمالی و شرقی آن در دوره ی صفویه و ایوان های جنوبی و غربی آن در دوران اخیر ساخته شده است.

بقعه ی امامزاده زیدالکبیر

بقعه امامزاده زیدالکبیر

عظمت و مقام بقعه ی امامزاده زیدالکبیر در بین مردم

این مکان شاهد مردم مختلف با پای پیاده از دشت ها ، قعر دره ها و بلندای کوهستان ها بوده است. مردمی که با ابتدایی ترین وسایل سفر از سخت ترین راه ها در فصول مختلف سال در گرما و سرما رنج سفر را به جان می خریدند. از جاده های مال رو و راه های کوهستانی می گذشتند تا بار نیازهایشان را در بارانداز اماکن متبرکه و زیارتگاه ها به زمین بگذارند. بر آستانه ها بوسه بزنند و با ناب ترین ایمان ها و با باورهایی از عمق جانشان ، دست بر سینه سر خم کنند ، به دو زانوی ادب بنشینند و نیازهای روحی و روانی خود را بازگویند. شب را در آرامش این اماکن متبرک بیتوته کنند تا صبح دیگر آفتاب از مشرق جانشان زلالتر، بی غشتز و سبک بالتر از پیش به زندگی سلامی دوباره کند.

شهر و مسجد سجاس

این شهر در 12 کیلومتری شمالغرب شهر خدابنده قرار دارد. مسجد جامع سجاس که مربوط به دوره ی سلجوقیان ، در این شهر قرار گرفته است. بقایای شهر کوچک سجاس بیانگر عظمت آن در دوره های مختلف اسلامی است. این مسجد به سبک مساجد شبستانی بنا شده است. آثار قوس های فروریخته در دیوار شمالی ، نشان می دهد که این بنا با ملحقات و افزونه های دیگری با شبستان موجود ، مجموعه ی کاملتری را تشکیل می داده است.

تزئینات زیبای گنبد و فضای درونی مسجد سجاس

شبستان گنبد به سبک چهار طاقی احداث گردیده و دیوارهای چهارگانه ی آن سنگینی گنبد را برعهده گرفته اند. این مسجد به طور کلی از آجر ساخته شده است. گنبد این مسجد از نوع گنبدهای یک پوششی است که از آجر ساخته شده و تزئینات آن به شکل ستاره ی پنج پر ایرانی است. مجراب مسجد سجاس با گچبری های بسیار زیبای متشکل از طرح های اسلیمی و گیاهی، طراحی و اجرا شده اند. با توجه به شیوه ی معماری و کتیبه های موجود و شباهتی که بنای این مسجد با دیگر بناهای سلجوقی موجود در این منطقه دارد، می توان بنای اصلی این مسجد را به اواخر قرن 5 هجری قمری منسوب دانست.

شهر و مسجد سجاس

شهر و مسجد سجاس

این بنا در دوره ی مغول با تعمیرات و تزئیناتی همراه بوده است. در داخل و زیر گنبد، کتیبه ای به عرض 50 سانتی متر گرداگرد مسجد نوشته شده که متن سوره ی مبارک ملک است. این کتیبه با 2 خط موازی در بالا و پایین محدود شده و بالای این کتیبه ، کتیبه ی دیگری به خط کوفی اوایل قرن 5 هجری قمری نوشته است.

فضای بیرونی مسجد سجاس

پیرامون مسجد سجاس بقایای مخروب شده ی گورستانی است که در روزگاران پیش وجود داشته که لبریز روایت ها و حکایت هایی از سلحشوری مردمی است که در برابر هجوم مغول ها به وطن تا آخرین قطره ی خون خود جنگیدند و جان خود را فدای میهن کردند. این گورستان به گورستان شهدای حمله ی موغول شهرت داشت. گورها و گورستان ها بر سر گذشت زمان و حوادث و سوانح طبیعی ویران می شوند، اما گنجینه ی تاریخ، خاطره ی آزاد مردان و آزاد زنانی را که در مقاطع هولناک حمله و هجوم بیگانگان جان خود را به خاطر حفظ شرف فدا کرده اند، همچون گنجی گران بها حفظ و نگهداری می کند و در سینه ی خود محفوظ می دارد. بازدید از این جاذبه ی تاریخی از شمار جاذبه های گردشگری زنجان به هر مسافر این دیار بسیار توصیه می شود.

پاسخ دهید